سه شنبه, ۱ خرداد ۱۴۰۳، ۰۷:۰۷ ق.ظ

فرهنگ ایرانی و زبان فارسی به سعدی مدیون است

ظهور شاعری مانند سعدی و یک قرن بعد از او حافظ، به زبان و فرهنگ فارسی اجازه داد تا زمان بازسازی ضربات سهمگینی که به پیکره فرهنگی ایران در خراسان وارد شده بود،تسلسل و نقش آفرینی پیوسته خود را به فارس منتقل کند.

امروز اول اردیبهشت را به نام یکی از سرهنگان و بزرگان زبان و ادب فارسی، شیخ مصلح الدین سعدی شیرازی نام نهاده اند. در پایه و مایه شعر و نثر سعدی، هرچه گفته شود؛ کم است. سعدی با قلم جادویی و استعداد و ذوق فوق العاده ای که داشته است، مرتبه ادبیات فارسی را یک تنه بالا برده است و هرچه از قلم شیرینکار او بیرون آمده است؛ در اوج و بی مانند است. در شعر غنایی، زیباترین و دل انگیزتریت غزل های عاشقانه ادبیات فارسی را او سروده است، در شعر اندرزی و حکمی، «بوستان» او بی رقیب است، قصیده سرایی را او به مرحله ای جدید و فرازی بلند برده است و هم او حتی وقتی شعر نگفته و نثر نوشته است، شاهکاری چون «گلستان» را آفریده که سطر سطرش پر است از اعجاز سخن ورزی و سلاست و روانی در نثر.

سعدی از بسیاری جهات با بیشتر بزرگان ادبیات فارسی متفاوت است. او همانقدر که شاعری بزرگ بوده، شخصیتی اجتماعی، برون گرا و در عرصه تحولات سیاسی و اجتماعی خود نقش آفرین هم بوده است.

زندگی در زمانه خون و آتش

به یاد داشته باشیم، او در یکی از تاریک ترین، سخت ترین و خونین ترین دوران تاریخ ایران زندگی می‌کرده است؛ زمانه ای که هنوز جویبار خونی که مغولان به راه انداخته بودند، شسته نشده و فرزندان و نوادگان چنگیز همچنان دست به شمشیر، مرگ می‌آفریده اند. ایران، پشت شکسته و نیمه ویران، در معرض تاخت و تاز سپاهیان مختلف بوده است و مرگ از در و دیوار می‌باریده. بسیاری از شخصیت های بزرگ یا در جریان کشتار مغولان کشته شده یا از ایران رفته بودند. در چنین شرایطی اتابکان فارس  توانستند  با سیاستمداری و دادن امتیازهای عاقلانه، سرزمین فارس را از مهلکه دور نگه دارند و همین دوراندیشی، باعث شد پس از مضمحل شدن کانون فرهنگ و ادب و زبان فارسی در خراسان، فارس این پرچم را در دست بگیرد و با ظهور شاعران و هنرمندان بزرگی از این خطه، امتداد فرهنگی ایران زمین ممکن شود. بی شک در این تصمیم گیری سخت و تاریخی اتابکان فارس بخصوص تصمیم گیری درخصوص مشارکت نمایشی در حمله به بعداد و قتل خلیفه عباسی، مشاوران و دوستان ابوبکر بن سعد زنگی به او یاری رسانده‌اند و می‌دانیم که یکی از نزدیک ترین مشاوران او، سعدی بوده است.

انتقال فرهنگی از خراسان به فارس

سعدی که خود فردی باسواد، جهان دیده و باتجربه بوده است و می‌دانسته سود و زیان همراهی یا عدم همراهی با مغولان، چیست با همفکری و مشورت هایش نه تنها جان هزاران نفر از مردم فارس و کرمان را نجات داده است، مسیر را برای تداوم فرهنگی تمدن و زبان فارسی فراهم کرده است. البته که سعدی مهمترین نقش خود را در آفرینش بهترین نمونه های نظم و نثر فارسی برای ارتقای فرهنگ و زبان فارسی بازی کرده است چرا که ظهور شاعری مانند سعدی و یک قرن بعد از او حافظ، به این زبان و فرهنگ اجازه داد تا بازسازی ضربات سهمگینی که به پیکره فرهنگی ایران در خراسان وارد شده بود، این تسلسل و نقش آفرینی پیوسته را به فارس منتقل کنند. به همین دلیل زبان و فرهنگ ما به چند دلیل و از چند زاویه حیات خود را مدیون و مرهون سعدی است. 


نظرات (۰)

هیچ نظری هنوز ثبت نشده است

فرم ارسال نظر

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی